Reklamacja towaru: rękojmia, terminy i procedura
Klient pisze, że buty rozkleiły się po miesiącu, a ekspres przestał grzać. Dla sklepu to reklamacja, którą trzeba rozpatrzyć według konkretnych zasad i w konkretnym terminie. Wiele osób nadal nazywa je rękojmią, choć przy zakupach konsumenckich od 2023 r. obowiązują inne przepisy.
Ten wpis porządkuje zasady od strony sklepu: co mówi prawo, ile masz czasu i jak przeprowadzić reklamację tak, żeby nie wrócić do niej za miesiąc.
Rękojmia czy niezgodność z umową?
Od 1 stycznia 2023 r. przy sprzedaży konsumentom nie stosuje się już rękojmi z Kodeksu cywilnego. Zastąpiły ją przepisy o niezgodności towaru z umową w ustawie o prawach konsumenta (rozdział 5a, art. 43a-43g).
W praktyce:
- zakup konsumencki od 2023 r.: reklamację rozpatrujesz według ustawy o prawach konsumenta,
- zakup konsumencki sprzed 2023 r.: nadal obowiązuje rękojmia według dawnych przepisów,
- sprzedaż firmie (B2B): obowiązuje rękojmia z Kodeksu cywilnego, chyba że umowa stanowi inaczej.
Nazwa „rękojmia” zostanie w języku klientów jeszcze długo. Nie ma potrzeby jej poprawiać w rozmowie, ważne, żeby odpowiedź sklepu opierała się na właściwych przepisach.
Ile trwa odpowiedzialność sklepu
Sklep odpowiada za niezgodność towaru z umową, która istniała w chwili dostarczenia i ujawniła się w ciągu dwóch lat od tej chwili. Przez te dwa lata obowiązuje też domniemanie: jeśli wada wyszła w tym okresie, przyjmuje się, że towar miał ją już przy dostawie. To sklep musiałby wykazać, że jest inaczej.
Do 2022 r. domniemanie trwało rok. Dziś klient, który zgłasza wadę po półtora roku, nie musi udowadniać, że produkt był wadliwy od początku.
Czego może żądać klient
Przepisy ustalają kolejność:
- Najpierw naprawa albo wymiana. Wybiera klient. Sklep może zaproponować drugą z tych opcji, jeśli wybrana jest niemożliwa albo wymagałaby nadmiernych kosztów. Koszt naprawy albo wymiany, łącznie z przesyłką, ponosi sklep.
- Potem obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy. Klient może z nich skorzystać, gdy sklep odmówił naprawy lub wymiany albo jej nie przeprowadził, gdy wada pojawia się ponownie albo gdy jest tak istotna, że od razu uzasadnia takie żądanie.
Od umowy nie można odstąpić, jeśli niezgodność jest nieistotna. Wtedy zostaje obniżenie ceny.
Gwarancja producenta to osobna sprawa. Jest dobrowolna i działa niezależnie od odpowiedzialności sklepu, więc klient może wybrać, z której drogi korzysta.
14 dni na odpowiedź
Na odpowiedź na reklamację konsumenta masz 14 dni od jej otrzymania. Jeśli w tym czasie nie odpowiesz, reklamację uważa się za uznaną (art. 7a ustawy o prawach konsumenta). To najczęstsza i najdroższa pułapka: zgłoszenie, które leżało w skrzynce dwa tygodnie, jest uznane bez względu na to, czy wada w ogóle była.
Dlatego od pierwszej minuty liczy się data wpływu zgłoszenia. Jeśli klient pisze mailem, przez formularz i na marketplace, każdy z tych kanałów ma własną datę, a termin biegnie w każdym tak samo.
Jak rozpatrzyć reklamację krok po kroku
1. Przyjmij zgłoszenie z datą
Zapisz, kiedy reklamacja wpłynęła, czego dotyczy i czego żąda klient. Formularz reklamacji z polami na opis wady, zdjęcia i żądanie oszczędza wymiany kilku maili. Taki formularz możesz mieć w sklepie online, tak jak formularz zwrotów i reklamacji w RetJet.

2. Sprawdź zakup
Ustal zamówienie i datę dostawy, bo od niej liczą się dwa lata. Klient nie musi mieć paragonu: wystarczy inny dowód zakupu, na przykład potwierdzenie płatności albo mail z zamówieniem. Piszemy o tym we wpisie o reklamacjach bez paragonu.
3. Oceń wadę
Zdjęcia albo nagranie często wystarczą, żeby ocenić sprawę bez odsyłania towaru. Gdy produkt trzeba obejrzeć, wskaż klientowi, jak go nadać. Pamiętaj, że koszt przesyłki przy naprawie lub wymianie ponosi sklep.
4. Odpowiedz na piśmie w 14 dni
Odpowiedź wyślij na trwałym nośniku, najprościej mailem. Napisz, czy uznajesz reklamację, a jeśli nie, to dlaczego. Przy uznaniu podaj, co dalej: naprawa, wymiana, obniżenie ceny albo zwrot pieniędzy, i w jakim terminie.
5. Doprowadź sprawę do końca i zapisz przebieg
Uznana reklamacja nie kończy się na mailu. Wymiana musi wyjechać, naprawa wrócić, a zwrot pieniędzy przy odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny trzeba wykonać bez zbędnej zwłoki, nie później niż w 14 dni od otrzymania oświadczenia klienta. Zapisz każdy krok z datą. Przy sporze albo kontroli to jedyny dowód, że sklep dotrzymał terminów.
Gdzie sklepy najczęściej popełniają błędy
- Zgłoszenie zginęło w skrzynce i termin 14 dni minął bez odpowiedzi.
- Odmowa bez uzasadnienia albo odesłanie klienta wprost do producenta, choć odpowiada sklep.
- Żądanie odesłania towaru na koszt klienta przy naprawie albo wymianie.
- Brak historii: po pół roku nikt nie pamięta, co ustalono, a klient zgłasza tę samą wadę ponownie.
Wszystkie te błędy biorą się z tego samego: reklamacje żyją w mailach, notatkach i głowach pracowników. Gdy zgłoszenie od początku ma datę, status i przypisaną osobę, termin trudno przeoczyć. Tak działa system obsługi reklamacji w RetJet: formularz z opisem wady i zdjęciami, statusy, rozmowa z klientem i historia w jednym miejscu.
Najczęstsze pytania
Czy sklep może odesłać klienta do producenta?
Może zaproponować gwarancję producenta, jeśli taka jest, ale nie może odmówić rozpatrzenia reklamacji z tytułu niezgodności z umową. Wybór należy do klienta.
Co, jeśli klient kupił towar jako firma?
Przepisy o niezgodności z umową dotyczą konsumentów, a także osób prowadzących jednoosobową działalność, które kupują towar niezwiązany zawodowo z ich działalnością. Przy zwykłej sprzedaży firmie obowiązuje rękojmia z Kodeksu cywilnego.
Czy można skrócić dwa lata odpowiedzialności?
Przy towarach nowych sprzedawanych konsumentom nie. Przy towarach używanych przepisy dopuszczają ograniczenia, ale to sytuacja, którą warto sprawdzić z prawnikiem.
Źródło: Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, tekst w ISAP